Forex piyasasında öğrenmeye ve gelişmeye devam etmek için, çevrimiçi ticaretin temel terimlerini ve yatırımcıların jargonunu öğrenmeniz gerekecek.
Eğer tüm terimleri hemen öğrenemezseniz endişelenmeyin, çünkü her şeyi bir anda kavramak imkansızdır. Bilmediğiniz bir terimle karşılaştığınızda bu bölüme tekrar dönebilirsiniz.
Döviz Çiftleri
Forex piyasasını tanımaya başladığınızda ilk dikkat edeceğiniz şey döviz çiftleri olacaktır.
Bir emtianın değer kavramını anlamak zor değildir, çünkü tek bir fiyatı vardır. Örneğin, petrolün fiyatı bir varilin maliyetidir, altının fiyatı ise bir onsun değeridir.
Ancak, Forex ticaretinde fiyat iki para birimi ile oluşturulur. Buna döviz çifti denir. Çift kavramı başlangıçta kafa karıştırıcı olabilir, bu yüzden “döviz çifti” terimini açıklayalım.
Forex ticareti sırasında, bir para birimini satın alırken başka bir para birimiyle takas ederiz. Örneğin, sadece İngiliz sterlini satın almak yerine, belirli bir miktarda başka bir para birimi ile değiştirirsiniz.
Eğer ABD dolarınız varsa, belirli bir miktar karşılığında euro satın alırsınız. Bu döviz çifti GBP/USD olarak adlandırılır.
Örneğin, GBP/USD döviz çiftinin değeri 1,6 ise, bu bir sterlinin 1,6 dolar ettiği anlamına gelir. Yani, 1 sterlin satın almak için 1,6 dolar ödemeniz gerekir.
Fiyatın bir başka ifadesi:
GBP/USD çiftinin maliyeti, döviz kuru anlamına gelir, yani çifttin ilk para birimini satın almak için ikinci para biriminden ne kadar ödemeniz gerektiğini gösterir. Örneğin, GBP/USD kuru 1,6 ise, 1 sterlin satın almak için 1,6 dolar ödemeniz gerekecektir.
“ABD dolarının güçlenmesi” ifadesi, daha az dolar ile daha fazla sterlin satın alabileceğiniz anlamına gelir.
GBP/USD çiftinde dolar ikinci para birimidir. Bu nedenle, doların yükselmesi GBP/USD’nin düşmesine neden olur.
Örneğin, GBP/USD kuru 1,4’e düşerse, doların sterline karşı değer kazandığını gösterir. Bu durumda, dolar güçlenirken sterlin zayıflamaktadır.
Bu nedenle, eğer GBP/USD 1,4’e düşerse, 1 sterlin almak için 1,4 dolar ödemeniz gerekecektir.
Bir döviz çiftiyle işlem yapmak için, mutlaka bu para birimlerinden birine sahip olmanız gerekmez.
GBP/USD çiftini satın almak için hesabınızda dolar bulunmasına gerek yoktur. Hesabınız euro cinsinden olabilir ve GBP/USD satın alabilirsiniz. Hesaptaki eurolar dolara çevrilir ve bununla sterlin satın alınır.
Temel ve Karşıt Para Birimi
Bir döviz çiftindeki ilk para birimi temel para birimidir ve değeri her zaman 1 olarak kabul edilir. Çiftin ikinci para birimi ise karşıt para birimidir ve temel para birimini almak için gereken miktarı gösterir.
Pip (Puan)
İlerleyen derslerde sıkça kullanılan “pip” (puan) kavramına aşina olmanız gerekecek. Pip, fiyat hareketinin ölçü birimidir.
Euro/Dolar (EUR/USD) döviz kuru 1,27 olarak gösterilebilir. Ancak Forex piyasasında daha hassas bir gösterim kullanılır ve fiyat 1,2700 şeklinde gösterilir. Son rakam (0), pip olarak adlandırılır. Eğer fiyat 1,2700’den 1,2701’e değişirse, bu fiyatın 1 pip hareket ettiği anlamına gelir.
Tüccarlar genellikle kârı pip cinsinden ölçer. Örneğin, bir yatırımcı EUR/USD çiftini 1,2700 fiyatından alır ve fiyat 1,2730’a yükselirse, yatırımcı 30 piplik bir kazanç elde etmiş olur.
Bazı brokerler fiyatı daha hassas ölçmek için beşinci bir basamak ekler ve bu noktalar pipetten olarak adlandırılır. Örneğin, fiyat 1,27000 şeklinde gösterilebilir.
Japon Yeni İstisnası
Japon yeni içeren döviz çiftleri farklıdır. Japon yeni diğer büyük döviz çiftlerine kıyasla daha düşük bir değere sahip olduğu için pip, ondalık noktadan sonra ikinci basamaktadır. Örneğin, USD/JPY kuru 81,035 ise, pip 3 rakamıdır ve pipette 5 rakamıdır.
Spread (Alış-Satış Farkı)
“Spread” terimini komisyon ücreti olarak düşünebilirsiniz. Bir çiftin belirli bir fiyatı vardır, örneğin AUD/USD fiyatı 0,8000. Ancak broker bu fiyat üzerinden işlem yapmanıza izin vermez. Broker alış fiyatını daha yüksek (örneğin 0,8002), satış fiyatını daha düşük (örneğin 0,7998) belirler.
Bu iki fiyat arasındaki fark (örneğin 4 pip), spread olarak adlandırılır. Brokerler, varlıkları daha düşük bir fiyata alıp daha yüksek bir fiyata satarak gelir elde ederler.
Alış (Bid) ve Satış (Ask) Fiyatı
Alış fiyatı (bid), yatırımcının belirli bir zamanda bir finansal varlığı satın alabileceği en iyi fiyattır. Forex piyasasında, bid fiyatı brokerin bir varlığı satın almak için ödeyeceği en yüksek fiyattır.
Satış fiyatı (ask), yatırımcının belirli bir zamanda bir finansal varlığı satabileceği en iyi fiyattır. Ticarette, ask fiyatı brokerin size varlığı satacağı en düşük fiyattır.
Grafikler ve Fiyat Değişimi
Grafikler, fiyat hareketlerini görsel olarak gösterir ve teknik analizde kullanılır. Yatırımcılar, belirli bir zaman dilimi boyunca döviz kurundaki değişiklikleri incelemek için grafikleri kullanır.
Fiyat grafikleri, dikey eksende döviz çiftinin fiyatını, yatay eksende zamanı gösterir.
Japon Mum Grafikleri
Çoğu yatırımcı, analizlerini Japon mum grafiklerine göre yapar.
Japon mumları, fiyat hareketlerini göstermek için kullanılan bir tekniktir. Mumlar, açılış ve kapanış fiyatlarını gösterdiği gibi, en yüksek ve en düşük fiyat seviyelerini de içerir.
Mum grafikleri farklı zaman dilimlerinde görüntülenebilir (örneğin 1 dakika veya 1 saat). 1 saatlik bir grafikte, her mum 1 saatte bir oluşur.
Japon mum grafikleri sayesinde yatırımcılar fiyat hareketlerini daha iyi analiz edebilir.